RODZINA GOODEIDAE
ŻYWORÓDKOWATE

Do rodziny Goodeidae należą ryby żyjące w wodach słodkich i słonawych Nevady i Meksyku. W odróżnieniu od piękniczkowatych, które są jajożyworodne (rozwój jaj nie jest zasadniczo zależny od wymiany substancji odżywczych z matką, a rozwijające się jaja nie są połączone z organizmem matki na żadnym z etapów rozwoju, są tylko inkubowane wewnątrz samicy), gatunki należące do Goodeidae są żyworodne. Samce mają prymitywne gonopodium (noszące nazwę pseudofallus lub andropodium). Tworzą go skrócone, pierwsze promienie płetwy odbytowej, odseparowane od reszty płetwy małym wcięciem. Po zapłodnieniu wewnętrznym jaja rozwijają się w embriony. Embrion połączony jest z organizmem matki tworem funkcjonującym jak pępowina, zwanym trofotenią. Występuje więc tu "organ" odżywiający embrion w sposób analogiczny, jak łożysko u ssaków. U niektórych świeżo urodzonych młodych mogą być widoczne fragmenty trofotenii.
Ryby z rodziny Goodeidae nie osiągają rozmiarów większych niż 20 cm, znaczna ich część jest jednak o wiele mniejsza.
Podział na gatunki jest w rodzinie Goodeidae nieco skomplikowany. Jedna z cech charakterystycznych są obecne u embrionów trofotenie. Kolejną cechą charakterystyczną są drobne ząbki na obu szczękach i tzw. kariotypy (charakterystyczne dla danego gatunku zespoły chromosomów), analizowane dopiero od niedawna.
Ogólnie można powiedzieć, że u Goodeidae występuje bardzo wyraźne zachowanie społeczne wewnątrz gatunku. Oprócz kilku gatunków powinny być hodowane w większych grupach. Kiedy są trzymane pojedynczo albo tylko w parach, mogą zachowywać się nietypowo i stać się agresywne w stosunku do innych ryb. Dlatego zbiornik powinien być duży i wyposażone w liczne kryjówki, jak korzenie, kamienie i rośliny.
Zawsze powinniśmy pamiętać, że niemal wszystkie obserwacje dzikich Goodeidae były prowadzone w porze suchej. Naturalna przestrzeń życiowa Goodeidae nie leży w tropikach! W ich naturalnych siedliskach niektóre gatunki muszą stawiać czoło nocnym mrozom i wiele Goodeidae jest fizycznie przystosowanych do mniej lub bardziej ekstremalnych zmian temperatury w rytmie dobowym i związanym z porami roku.
Jednym z najczęstszych błędów w hodowli Goodeidae jest długotrwałe trzymanie ich w stałej temperaturze przez wiele lat. Choć parametry wody były mierzone w przyrodzie w porze suchej, raczej nie popełnimy błędu, utrzymując parametry wody w granicach średnio twardej do twardej i pH neutralne do lekko zasadowego. Najważniejsza jest cotygodniowa podmiana wody, ponieważ ryby te mają skłonność zarażania się rybią gruźlica, chorobę, której "stara" woda zdecydowanie pomaga.

Zobacz spis gatunków