INDEKS POLSKICH NAZW RYB ŻYWORODNYCH

Polskie nazewnictwo ryb żyworodnych jest - niestety - bardzo ubogie i... nieuporządkowane. Nic dziwnego - kontakt polskich akwarystów z rybami żyworodnymi ogranicza się w zasadzie do kilku zaledwie gatunków, a naukowcy posługują się nazwami łacińskimi. Stąd znakomita większość gatunków ryb żyworodnych nazw polskich po prostu nie ma. Ponieważ jednak rośnie ilość gatunków hodowanych w Polsce, a wielu akwarystów od nazw łacińskich stroni, z problemem nazewnictwa trzeba się jakoś uporać.
Przedstawiamy wszystkie polskie nazwy, jakie udało nam się zebrać z wszelkich dostępnych nam źródeł (łącznie z internetem), ale jest ich bardzo niewiele. Niestety, nie mamy dostępu do starszej literatury akwarystycznej.
W istniejącym nazewnictwie da się w niektórych wypadkach zauważyć znaczną niekonsekwencję. Część nazw składa się - podobnie jak w nazewnictwie łacińskim - z dwóch członów, ale inne tylko z jednego, a jedna ("gupik pawie oczko") nawet z trzech. W nazwach dwuczłonowych ryby z tego samego rodzaju miewają zupełnie inny pierwszy człon, lub - na odwrót - ten sam pierwszy człon bywa stosowany dla gatunków z różnych rodzajów. Bywa, że ta sama nazwa używana jest na oznaczenie dwóch zupełnie różnych gatunków. Mechaniczne bywa stosowana nazwa "żyworódka" jako pierwszy człon nazwy ryb nie tylko z różnych rodzajów, ale nawet rodzin!
Część znalezionych nazw to zapewne nazwy nieoficjalne, nadawane przez akwarystów. Niektórzy autorzy wprowadzają nazwy nowe, będące tłumaczeniem nazw łacińskich, choć od dziesięcioleci istnieje nazwa polska, która naszym zdanie powinna być zachowana jako pewna tradycyja, która ma swoją wartość (np. limka garbatka od niedawna występuje też pod nazwą limki czarnopręgiej), chyba że stara nazwa wprowadza z jakichś powodów zamieszanie lub jest ewidentnie błędna. Niekóre gatunki mają po dwie, a nawet trzy nazwy polskie - podajemy wszystkie w porządku alfabetycznym, pozostałe umieszczając za ukośnikiem. Za nazwą, która naszym zdaniem jest poprawna lub którą warto używać, umieszczamy wykrzyknik. Może uda się wśród nich zaprowadzić trochę ładu, przynajmniej na użytek akwarystów? Nazwy, które naszym zdanie są wštpliwej wartości lub ewidentnie błędne, opatrujemy znakiem zapytania.
Druga idea, jaka nam przyświeca, to zebrać wszystkie istnijące nazwy, aby na podstawie naszego skorowidza można było dojść, jaka ryba faktycznie skrywa się pod daną nazwą, choćby była dziwaczna lub przez nas uznana za błędną. Ale nazw tych - poza skorowidzem - używać nie zamierzamy
Będziemy wdzięczni za podawanie nazw polskich, które na naszej stronie nie występują, a także za wszelkie uwagi dotyczące nazewnictwa polskiego ryb żyworodnych.
Rodzina Anablepidae - czworookowate
  • Czworook (Anableps anableps)
  • Jenynsia liniowana (Jenynsia lineata)
  • Rodzina Goodeidae - żyworódkowate
  • Ameka wspaniała (Ameka splendens)
  • Karpieniec pogrubiony (Characodon audax)
  • Ksenotoka (Xenotoca eiseni)
  • Skifia dwupręga! / żyworódka dwusmugowa? (Skiffia bilineata)
  • Żyworódka tęczowa (Characodon lateralis)
  • Żyworódka źródlana (Characodon audax)
  • Żyworódka dwusmugowa? / skifia dwupręga! (Skiffia bilineata)
  • Rodzina Hemiramphidae - półdzióbcowate
    Półdzióbki (Dermogenys)
  • Półdzióbek karłowaty (Dermogenys pusillus)
  • Półdzióbek sumatrzański (Dermogenys sumatranus)
  • Półdzióbek filipiński (Dermogenys viviparus)

  • Półdzióbek? smukły (Hemirhamphodon /Hemirhamphus/ pogonognathus)

  • Hakodziobki (Nomorhamphus)
  • Hakodziobek czarny / hakodziobek czerwony! (Nomorhamphus liemi liemi)
  • Hakodziobek czerwony! / hakodziobek czarny (Nomorhamphus liemi liemi)
  • Hakodziobek barwny / hakodziobek niebieski! (Nomorhamphus liemi snijdersi)
  • Hakodziobek niebieski! / hakodziobek barwny (Nomorhamphus liemi snijdersi)
  • Hakodziobek Ravnaka (Nomorhamphus ravnaki)
  • Hakodziobek skromny (Nomorhamphus brembachi)
  • Rodzina Poeciliidae - piękniczkowate
  • Biskupka (Brachyrhaphis episcopi)
  • Cytrynówka (Poecilia /Micropoecilia/ branneri)
  • Dobrotka pasiasta / piękniczka pasiasta! (Priapella bonita)
  • Drobniczka jednodniówka (Heterandria formosa)
  • Drobnotka nadobna (Neoheterandria elegans)
  • Dziesięcioplamka! / guaru dzisięciopręgi / żyworódka dziesięcioplama (Cnestrodon decemmaculatus)

  • Gambuzje (Gambusia)
  • Gambuzja pospolita (Gambusia affinis)
  • Gambuzja Holbrooka! / kropkowana / (Gambusia holbrooki)
  • Gambuzja kropkowana (Gambusia punctata)
  • Gambuzja kropkowana / Holbrooka! (Gambusia holbrooki)
  • Gambuzja Rachowa (Gambusia rachowi)

  • Garbatka / limka garbatka! / limka czarnopręga (Limia nigrofasciata)
  • Guaru dzisięciopręgi / dziesięcioplamka! żyworódka dziesięcioplama (Cnestrodon decemmaculatus)

  • Gupiki
  • Gupik pawie oczko (Poecilia reticulata)
  • Gupik Endlera! / żyworódka Endlera (Poecilia sp. "Endleri")

  • Heterka (Heterophallus rachovi)

  • Jednoplamka (Phalloceros caudimaculatus)

  • Karzełek parański (Poecilia /Micropoecilia/ parae)

  • Limki (Limia)
  • Limka barwna / karłowata (Limia heterandria)
  • Limka czarnobrzucha (Limia melanogaster)
  • Limka czarnopręga / limka garbatka! / garbatka (Limia nigrofasciata)
  • Limka garbatka! / garbatka / limka czarnopręga (Limia nigrofasciata)
  • Limka prążkowana (Poecilia caudofasciata)
  • Limka pręgowana (Limia vittata)
  • Limka dominikańska (Limia dominicensis)
  • Limka karłowata / barwna (Limia heterandria)
  • Limka ozdobna (Limia ornata)

  • Molinezje (Poecilia [Molienisia])
  • Molinezja górska (Poecilia orri)
  • Molinezja meksykańska 1 (Poecilia formosa)
  • Molinezja meksykańska 2 (Poecilia mexicana)
  • Molinezja ostropyska! / ostrousta (Poecilia sphenops)
  • Molinezja ostrousta / ostropyska! (Poecilia sphenops)
  • Molinezja pręgowana? (Limia [Poecilia] nigrofasciata)
  • Molinezja szerokokropkowana (Poecilia latipunctata)
  • Molinezja szerokopłetwa (Poecilia latipinna)
  • Molinezja żaglopłetwa (Poecilia velifera)

  • Mieczyki (Xiphophorus)
  • Mieczyk Alvareza (Xiphophorus alvarezi)
  • Mieczyk czarnomieczowy (Xiphophorus nigrensis)
  • Mieczyk Hellera! / zielony (Xiphophorus helleri)
  • Mieczyk Kallmana (Xiphophorus kallmani)
  • Mieczyk karłowaty! / pigmejowaty (Xiphophorus pygmaeus)
  • Mieczyk Korteza (Xiphophorus cortezi)
  • Mieczyk Montezumy (Xiphophorus montezumae)
  • Mieczyk Nezahualcoyotla (Xiphophorus nezahualcoyotl)
  • Mieczyk pigmejowaty / karłowaty (Xiphophorus pygmaeus)
  • Mieczyk zielony / Hellera! (Xiphophorus helleri)

  • Mieczyk dwukropek (Pseudoxiphophorus bimaculatus)

  • Nożówka (Alfaro cultratus)
  • Pecelka / piękniczka! (Poecilia vivipara)
  • Pięciosmużka (Quintana atrizona)
  • Piękniczka! / pecelka (Poecilia vivipara)
  • Piękniczka błękitnooka (Priapella intermedia)
  • Piękniczka pasiasta / dobrotka pasiasta (Priapella bonita)
  • Pitierka / wdówka pitierka! (Phallichthys pittieri)
  • Sierpówka / żyrardynka żółta! (Girardinus falcatus)
  • Styczniówka (Phalloptychus januarius)
  • Szczupaczek żyworodny (Belonesox belizanus)

  • Wdówki (Phallichthys)
  • Wdówka czterokropka / czteroplama (Phallichthys quadripunctatus)
  • Wdówka czteroplama / czterokropka (Phallichthys quadripunctatus)
  • Wdówka pitierka! / pitierka (Phallichthys pittieri)
  • Wesoła wdówka (Phallichthys amates)

  • Wieloplamka (Phalloceros caudimaculatus reticulatus)

  • Zmienniaki / platki (Xiphophorus [Platypoecilus])
  • Zmienniak Andersa (Xiphophorus andersi)
  • Zmienniak Gordona (Xiphophorus gordoni)
  • Zmienniak Meyera (Xiphophorus meyeri)
  • Zmienniak Millera (Xiphophorus milleri)
  • Zmienniak plamisty (Xiphophorus maculatus)
  • Zmienniak wielobarwny (Xiphophorus variatus)

  • Żyrardynki (Girardinus)
  • Żyrardynka metaliczna! / żyworódka metaliczna? (Girardinus metallicus)
  • Żyrardynka żółta! / sierpówka (Girardinus falcatus)
  • Żyrardynka jednoplama (Girardinus uninotatus)

  • Żyworódka Endlera / Gupik Endlera! (Poecilia sp. "Endleri")
  • Żyworodka jednoplamka (Phalloceros caudimaculatus)
  • Żyworódka kropkowana 1 (Poecilistes pleurospilus)
  • Żyworódka kropkowana 2 (Poeciliopsis gracilis)
  • Żyworódka metaliczna? / żyrardynka metaliczna! (Girardinus metallicus)
  • Żyworódka dziesięcioplama / Guaru dzisięciopręgi? / dziesięcioplamka! (Cnestrodon decemmaculatus)

  • Rodzina Potamotrygonidae - płaszczki rzeczne / słodkowodne
  • Płaszczka plamista (Potamotrygon motoro)