ŻYWORODNY KARZEŁEK
Drobniczka jednodniówka (Heterandria formosa)


Heterandria formosa
Drobniczka jednodniówka (Heterandria formosa, Agassiz 1885) jest wymieniana w niemal każdej publikacji akwarystycznej jako jedna z najmniejszych ryb w ogóle. Nie jest to zgodne z prawdą nawet w przybliżeniu, ale jest faktem, że jest bardzo mała (w populacjach akwaryjnych samce do 2,5 cm, samice do 4 cm, ale w przyrodzie są przeciętnie o 0,5 cm mniejsze). Z tego wynika specyfika jej hodowli. U znacznej części akwarystów, którzy mieli szczęście ją zdobyć, prędzej czy później zniknęła ze zbiorników. Powodów jest zazwyczaj wiele, ale jest prawdą, że hodowla tego gatunku przedstawia pewne problemy.
Jeden z mitów mówi, że drobniczkę można hodować w towarzystwie spokojnych małych rybek. Jeżeli chce się odnieść sukces nie tylko w trzymaniu, ale i w rozmnażaniu, konieczne jest dla niej akwarium jednogatunkowe. Nie bez znaczenia jest też ruch w okolicach zbiornika, dlatego radzę umieścić go w mało uczęszczanym miejscu.
Innym mitem jest wszędzie podawana konieczność żywego pokarmu. Jest oczywiste, że żywy pokarm jest optymalny, ale zdecydowanie nie jest bezwarunkowo konieczny. Ten błąd pochodzi stąd, że w większych akwariach towarzyskich małe i płochliwe drobniczki nie zdobywają innego, niż swobodnie rozproszonego w zbiorniku pokarmu żywego. Ten problem nie występuje w małych (ok. 30 litrów) akwariach jednogatunkowych. Jedzą cokolwiek, np. z wielką chęcią przyjmują skrobane mięso.
Kolejną pomyłką jest konieczność zapewnienia doskonale czystej, dobrze natlenionej, powoli płynącej wody. Nie wiem, na jakiej podstawie powstała ta bzdura, ale gdy sobie uświadomimy, że drobniczki pochodzą z bagien Karoliny Północnej, Georgii, Luizjany i Florydy (najbardziej znanym stanowiskiem jest florydzkie Everglades), jest jasne, że żyją w wodach stojących o bardzo małej zawartości tlenu i z wielką ilością mikroorganizmów, rozwijających się na gnijących szczątkach roślinnych. Z tego wynika, że idealne jest akwarium zarośnięte roślinami o drobnych liściach z bardzo powolną filtracją albo i bez niej, a tylko od czasu do czasu z wymianą wody.
Wreszcie błędem, na który nabiera się wielka ilość akwarystów, jest często opisywana zdolność samic do nieustannej ciąży i rodzenia w regularnych 3-4-dniowych odstępach 1-5 młodych. Jednak tylko niekiedy jest to prawdą. Nawet przy zachowaniu optymalnych, wszystkich wyżej opisanych warunków, pojawiają się długie (nawet kilkumiesięczne) okresy, w czasie których samice nie są ciężarne. Interesujące jest, że te okresy "sterylności" dotyczą całego stada hodowlanego. Nie jest jasne, jakie czynniki odgrywają tu rolę, ani która płeć ponosi "winę". Według moich doświadczeń ukończenie tego stanu nie ma związku z porą roku, zmianą temperatury, składem pokarmu ani wymianą czy składem wody.
Nowo narodzony narybek jest uroczy. Ponieważ od razu jest wybarwiony podobnie jak dorosłe - w ciemne, poprzeczne pręgi, wydają się pomimo swej wielkości (2 mm) stosunkowo duże. Rosną jednak bardzo powoli. Samce osiągają dojrzałość po 3 miesiącach, samice - po 4-5. Pełne rozmiary osiągają po 8-10 miesiącach. Długość ich życia nie jest, niestety, o wiele większa - maksymalnie dwa razy dłuższa.
Jeżeli uda się zaspokoić potrzeby drobniczki, zapewni ona akwaryście wiele pięknych wrażeń. Jednak wyżej przytoczone problemy powodują, że trzeba ją zaliczyć do gatunków dla zapaleńców i specjalistów.
LITERATURA
  • Dokoupil, N.: Živorodky, SZN, Praha 1981
  • Kempkes, M., Schäfer, F.: Alle Lebendgebärenden der Welt, Verlag A.C.S. (Aqualog), Mörfelden-Walldorf 1998
  • Wischnath, L.: Atlas of Livebearers of The World, T.F.H. Publications, Inc.; USA 1993

  • © Dr Roman Slaboch
    Z języka czeskiego tłumaczył © Wojciech Zięba



    LINKI

    Polskie
  • http://www.akwarium.prx.pl/adv/heterandria_formosa.htm
  • http://www.lebendgebaerende.de/poecillidae/heterandria/formosa/heterandria.htm
  • http://www3.sympatico.ca/ps.mcfarlane/formosa.htm

  • Zagraniczne
  • http://www.aquarium32.com/FR/Articles/Eaudouce/Heterandria.htm